Sylabus przedmiotu
Wybrane zagadnienia z filozofii i etyki
| Forma zajęć | Atrybuty formy | Godziny w semestrze | Godziny w tygodniu | Zaliczenie | Kompetencje | Waga | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| stacjonarne | niestacjonarne | stacjonarne | niestacjonarne | |||||
| Wykład zdalnie | Kontakt bezpośredni: 100% | 15 | 15 | 1 | 1 | Zaliczenie na ocenę |
|
0 |
| Ćwiczenia | Kontakt bezpośredni: 100% | 15 | 15 | 1 | 1 | Zaliczenie na ocenę |
|
0 |
| Forma aktywności | Liczba godzin - stac. | Liczba godzin - niestac. |
|---|---|---|
| Przygotowanie do zajęć | 20 | 32 |
| Analiza wskazanej literatury | 10 | 10 |
| Przygotowanie do egzaminu / zaliczenia | 15 | 15 |
| SUMA | 45 | 57 |
Cele przedmiotu: Celem przedmiotu jest uzyskanie podstawowej wiedzy z zakresu filozoficznych podstaw wychowania i edukacji; zdobycie wiedzy z zakresu filozofii człowieka i etyki, odnoszącej się do pedagogiki.
Wymagania wstępne: Brak.
Zakres tematyczny
| Rodzaj zajęć | Opis | Godz. stac. | Godz. niestac. |
|---|---|---|---|
| Wykład | Wprowadzenie: Filozofia jako nauka, jej działy i najważniejsze dyscypliny. Filozofia a światopogląd. Filozofia a ideologia. Filozofia a utopia. | 1 | 1 |
| Wykład | Rozumienie dziejów filozofii w „kluczu” idealizmu i realizmu oraz ich konsekwencja na gruncie edukacji | 1 | 1 |
| Wykład | Zarys dziejów filozofii (od Platońskiej racjonalizacji mitu do postmodernizmu) | 8 | 4 |
| Wykład | Główne koncepcje człowieka i ich konsekwencje na gruncie edukacji | 3 | 2 |
| Wykład | Główne aporie filozofii edukacji | 2 | 1 |
| Ćwiczenia | Czym jest filozofia? Dyskusja nad granicami racjonalności Analiza klasycznych definicji filozofii (Arystoteles, Russell, Popper) Ćwiczenia z interpretacji tekstów źródłowych Mini-debata: „Czy filozofia ma jeszcze znaczenie praktyczne?” | 3 | 2 |
| Ćwiczenia | Sumienie i odpowiedzialność moralna jednostki Studium przypadków (np. „dylemat tramwaju”, eksperyment Milgrama) Refleksja nad kategorią sumienia w myśli filozoficznej (Kant, Levinas) Dyskusja wokół pojęcia „moralnego kompasu” | 2 | 2 |
| Ćwiczenia | Wolność a determinizm Rozważania wokół wolnej woli: koncepcje kompatybilistyczne i inkompatybilistyczne Praca w grupach: analiza cytatów i krótkich tekstów filozoficznych Symulacja decyzyjna oparta na scenariuszach etycznych | 2 | 1 |
| Ćwiczenia | Etyka cnoty a etyka obowiązku Porównanie ujęć Arystotelesa i Kanta na konkretnym przykładzie (np. szczerość, pomoc innym) Esej porównawczy (na kolejne zajęcia) Dyskusja: która z etyk jest bliższa naszej codziennej moralności? | 2 | 1 |
| Ćwiczenia | Bioetyka i granice ludzkiej ingerencji Analiza dylematów moralnych: eutanazja, in vitro, klonowanie Praca z artykułami naukowymi i stanowiskami etycznymi Burza mózgów: etyczny kodeks biotechnologiczny przyszłości | 2 | 1 |
| Ćwiczenia | Filozofia a kultura masowa Krytyczne spojrzenie na przekazy moralne w filmie, serialach, reklamie Ćwiczenia: analiza wybranych scen kultury popularnej w świetle etyki Projekt mini-prezentacji: „Mój ulubiony serial w świetle koncepcji dobra i zła” | 2 | 1 |
| Ćwiczenia | Etyka globalna i wyzwania współczesności Wprowadzenie do etyki planetarnej (np. Hans Jonas, Singer) Analiza problemów: ubóstwo, zmiany klimatyczne, migracje Warsztat: opracowanie etycznego manifestu obywatela świata | 2 | 1 |
Metody dydaktyczne
| Opis |
|---|
| Brak pozycji w metodach dydaktycznych. |
Warunki zaliczenia:
bardzo dobry 5.0 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu bardzo dobrym dobry plus 4.5 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu ponad dobrym dobry 4.0 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dobrym dostateczny plus 3.5 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dość dobrym dostateczny 3.0 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dostatecznym zaliczone zal student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce niezaliczone nzal student/ka nie zna, nie rozumie i nie wyjaśnia zakładanych efektów uczenia się i nie potrafi ich zastosować w praktyce
Literatura podstawowa: Tatarkiewicz W., Historia filozofii, PWN, Warszawa 2011. Andrzejuk A., Człowiek i decyzja, NAVO, Warszawa 2007.
Literatura uzupełniająca: Krasnodębski M., Antropologia edukacji: wybrane aporie w świetle filozofii klasycznej, PWSZ, Głogów 2018. Gutek G. L., Filozoficzne i ideologiczne podstawy edukacji, GWP, Gdańsk 2003. Wulf Ch., Einführung in die Anthropologie der Erziehung, Beltz, Weinheim und Basel 2001.
| Symbole | Opis efektu | Metoda weryfikacji | Forma zajęć |
|---|---|---|---|
| Zna i rozumie najważniejsze terminy filozoficzne, determinujące pedagogię zarówno w jej historycznym, jak i heurystycznym aspekcie. Rozumie związki pedagogiki i filozofii. |
|
|
|
| Zna najważniejsze filozoficzne koncepcje człowieka i rozumie ich pedagogiczne konsekwencje. |
|
|
|
| Zna różne ujęcia człowieka i potrafi wypracować holistyczny i integralny obraz człowieka. |
|
|
|
| Potrafi teorię "filozofii wychowania i edukacji" zaaplikować na gruncie praktyki pedagogicznej. Zweryfikować ją w praktyce. |
|
|
|
| Potrafi łączyć teorię (filozofię) i praktykę procesu wychowawczego. |
|
|
|
| Stosuje moralne normy afirmujące godność osoby w praktyce pedagogicznej. |
|
|
|
| Podejmuje działania polegające na moralnym doskonaleniu własnej osoby i relacji pedagogicznych na gruncie zawodowym. |
|
|
|
| Przestrzega dobre obyczaje w nauce. Rozwiązując probelmy kieruje się normami moralnymi. |
|
|
|
| Jest odpowiedzialnym pedagogiem, kierującym się zasadami ochrony i afirmacji osoby ludzkiej. |
|
|