Sylabus przedmiotu
Diagnoza i profilaktyka uzależnień
| Forma zajęć | Atrybuty formy | Godziny w semestrze | Godziny w tygodniu | Zaliczenie | Kompetencje | Waga | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| stacjonarne | niestacjonarne | stacjonarne | niestacjonarne | |||||
| Wykład zdalnie | Kontakt bezpośredni: 100% | 15 | 15 | 1 | 1 | Zaliczenie na ocenę |
|
0 |
| Ćwiczenia | Kontakt bezpośredni: 100% | 15 | 15 | 1 | 1 | Zaliczenie na ocenę |
|
0 |
| Forma aktywności | Liczba godzin - stac. | Liczba godzin - niestac. |
|---|---|---|
| Przygotowanie do zajęć | 10 | 12 |
| Analiza wskazanej literatury | 10 | 12 |
| Przygotowanie do egzaminu / zaliczenia | 10 | 15 |
| Przygotowanie projektu | 15 | 18 |
| SUMA | 45 | 57 |
Cele przedmiotu: Celem przedmiotu jest przekazanie wiedzy teoretycznej oraz rozwinięcie praktycznych umiejętności z zakresu diagnozy i profilaktyki uzależnień (chemicznych i behawioralnych), ze szczególnym uwzględnieniem współczesnych zagrożeń oraz skutecznych metod wsparcia i interwencji profilaktycznej.
Wymagania wstępne: Student: - posiada podstawową wiedzę z zakresu psychologii ogólnej i społecznej (np. mechanizmy zachowań, emocje, motywacja), - znajomość podstaw socjologii i pedagogiki (np. funkcjonowanie jednostki w społeczeństwie, rola grup społecznych), - posiada orientację w podstawowych zagadnieniach zdrowia publicznego i promocji zdrowia, - posiada umiejętność pracy indywidualnej i zespołowej (np. podczas analizy przypadków, pracy projektowej), - posiada gotowość do podejmowania tematów trudnych, związanych z problemami społecznymi i zdrowotnymi, - ma otwartość na różne perspektywy i postawy wobec osób zmagających się z uzależnieniami, - ma świadomość znaczenia postawy etycznej i profesjonalnej w pracy z osobami z grup ryzyka.
Zakres tematyczny
| Rodzaj zajęć | Opis | Godz. stac. | Godz. niestac. |
|---|---|---|---|
| Wykład | Wprowadzenie do problematyki uzależnień – definicje, klasyfikacje. Mechanizmy uzależnienia | 2 | 1 |
| Wykład | Uzależnienia chemiczne (alkohol, narkotyki, leki) | 3 | 2 |
| Wykład | Uzależnienia behawioralne (hazard, internet, zakupy, gry) | 3 | 2 |
| Wykład | Diagnoza uzależnień – kwestionariusze samooceny, testy przesiewowe i wywiady kliniczne | 3 | 2 |
| Wykład | System pomocy osobom uzależnionym w Polsce – instytucje, programy, legislacja | 2 | 1 |
| Wykład | Strategie profilaktyczne – poziomy profilaktyki, skuteczność działań | 2 | 1 |
| Ćwiczenia | Analiza przypadków osób z uzależnieniem – diagnoza sytuacyjna | 3 | 2 |
| Ćwiczenia | Praca z narzędziami diagnostycznymi – wypełnianie i interpretacja kwestionariuszy | 3 | 2 |
| Ćwiczenia | Projektowanie działań profilaktycznych dla różnych grup wiekowych. Analiza kampanii profilaktycznych – krytyczna ocena skuteczności. | 2 | 1 |
| Ćwiczenia | Praca z osobą z grupy ryzyka – elementy komunikacji pomocowej | 2 | 1 |
| Ćwiczenia | Strategie motywowania do zmiany – wprowadzenie do dialogu motywującego | 2 | 1 |
| Ćwiczenia | Projekt na zaliczenie. Opracowanie i prezentacja programu profilaktycznego dla wybranej grupy (np. młodzieży, rodziców, szkoły). Ocena merytoryczna, innowacyjność i praktyczność projektu. | 3 | 2 |
Metody dydaktyczne
| Opis |
|---|
| Brak pozycji w metodach dydaktycznych. |
Warunki zaliczenia:
bardzo dobry 5.0 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu bardzo dobrym dobry plus 4.5 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu ponad dobrym dobry 4.0 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dobrym dostateczny plus 3.5 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dość dobrym dostateczny 3.0 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dostatecznym zaliczone zal student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce niezaliczone nzal student/ka nie zna, nie rozumie i nie wyjaśnia zakładanych efektów uczenia się i nie potrafi ich zastosować w praktyce
Literatura podstawowa: Jędrzejko M. (red.), Współczesne teorie i praktyka profilaktyki uzależnień chemicznych i niechemicznych, ASPRA, Pułtusk 2009. Jędrzejko M. (red.), Współczesne teorie uzależnień od substancji psychoaktywnych, ASPRA, Pułtusk 2009. Modrzyński R., Nowe uzależnienia młodego pokolenia: od przyjemności do przymusu, Difin, Warszawa 2021.
Literatura uzupełniająca: Grzegorzewska I., Cierpiałkowska L., Uzależnienia behawioralne, PWN, Warszawa 2018. Modrzyński R., Mańkowska A., Psychoedukacja w terapii uzależnienia od alkoholu: scenariusze zajęć, cz. 2: Komunikacja i motywacja, Difin, Warszawa 2023. Modrzyński R., Psychoedukacja w terapii uzależnienia od alkoholu: scenariusz zajęć, cz. 1, Difin, Warszawa 2020. Woronowicz B., Uzależnienia: geneza, terapia, powrót do zdrowia, IPZ, Warszawa 2009.
| Symbole | Opis efektu | Metoda weryfikacji | Forma zajęć |
|---|---|---|---|
| Zna klasyfikacje i mechanizmy uzależnień (substancje psychoaktywne, uzależnienia behawioralne). Rozumie społeczne, psychologiczne i biologiczne uwarunkowania uzależnień. |
|
|
|
| Potrafi rozpoznać objawy ryzykownych zachowań i problemów związanych z używaniem substancji lub uzależnieniami behawioralnymi. |
|
|
|
| Zna metody diagnozowania uzależnień oraz formy profilaktyki na różnych poziomach. Umie dobrać odpowiednie narzędzia do diagnozy wstępnej i obserwacji problemów uzależnień. |
|
|
|
| Potrafi zaplanować podstawowe działania profilaktyczne, dostosowane do grupy docelowej. |
|
|
|
| Jest gotów do pracy z osobami z grup ryzyka, rozumiejąc ich potrzeby i ograniczenia. Potrafi pracować w zespole interdyscyplinarnym w kontekście przeciwdziałania uzależnieniom. |
|
|