Sylabus

Sylabus przedmiotu

Elementy wiktymologii i kryminologii

kod: PRzES8ECTS: 3semestr: 6język: polski

Wydział: Instytut Nauk Społecznych
Kierunek: Pedagogika
Kod przedmiotu: PRzES8
Rodzaj studiów: zawodowe z tyt. licencjata
Semestr rozpoczęcia: semestr zimowy 2025/2026
Semestr przedmiotu: 6
ECTS: 3
Język nauczania: polski

Forma zajęć Atrybuty formy Godziny w semestrze Godziny w tygodniu Zaliczenie Kompetencje Waga
stacjonarne niestacjonarne stacjonarne niestacjonarne
Wykład zdalnie Kontakt bezpośredni: 100% 15 15 1 1 Zaliczenie na ocenę
0
Ćwiczenia Kontakt bezpośredni: 100% 15 15 1 1 Zaliczenie na ocenę
0

Forma aktywnościLiczba godzin - stac.Liczba godzin - niestac.
Analiza wskazanej literatury55
Przygotowanie pracy pisemnej, raportu, prezentacji, demonstracji, itp.1520
Przygotowanie pracy semestralnej2532
SUMA4557

Cele przedmiotu: 1. Zapoznanie studenta z podstawową wiedzą z zakresu kryminologii i wiktymologii: etiologią, fenomenologią i profilaktyką przestępczości, pojęciem i przedmiotem badań kryminologii i wiktymologii, ich zadaniami oraz związkami z naukami pomocniczymi.2. Uświadomienie studentowi uwarunkowań zachowań przestępczych na przykładzie wybranych teorii, wyjaśniających zachowania przestępcze i dewiacyjne.3. Zapoznanie studenta z indywidualnymi i społecznymi skutkami przestępczości, na przykładzie różnic między teorią a praktyką pedagogiczną.4. Przekazanie studentowi wiedzy, dotyczącej: przestępczości (rozmiaru, statystyki, struktury, dynamiki, przestępczości nieujawnionej i „ciemnej liczby” przestępstw, problematyki kryminogenezy, problematyki wiktymologicznej), strachu przed przestępczością oraz wybranych rodzajów przestępstw (z użyciem przemocy, przestępczość zorganizowana, gospodarcza, przestępczość nieletnich, przestępczość kobiet, terroryzm).5. Kształtowanie pożądanych postaw zorientowanych na zapobieganie przestępczości oraz przeciwdziałanie stygmatyzacji społecznej.

Wymagania wstępne: Brak wymagań wstępnych.

Zakres tematyczny

Rodzaj zajęć Opis Godz. stac. Godz. niestac.
Wykład Kryminologia jako dyscyplina nauki. Klasyfikacja koncepcji kryminologicznych. 4 3
Wykład Pojęcie, geneza i podstawowe pojęcia wiktymologii. 4 2
Wykład Uwarunkowania zachowań przestępczych na przykładzie wybranych teorii. Teorie antropologiczne, genetyczne, biochemiczne, biologiczne, psychoanalityczne, integracyjne. 4 2
Wykład Interpretacja rozmiaru przestępczości i jej struktury. Przestępczość rzeczywista, ujawniona, stwierdzona, osądzona oraz ciemna liczba przestępstw. 3 2
Ćwiczenia Specyfika relacji sprawca – ofiara na przykładzie przemocy i agresji. 3 1
Ćwiczenia Skutki przestępczości w aspekcie indywidualnym i społecznym. 3 2
Ćwiczenia Zapobieganie zachowaniom przestępczym. Kontrola społeczna. 3 2
Ćwiczenia Stygmatyzacja – mechanizmy naznaczania i radzenia sobie ze stygmatem. 2 2
Ćwiczenia Wybrane rodzaje przestępstw: z użyciem przemocy, przestępczość zorganizowana, gospodarcza, przestępczość nieletnich, przestępczość kobiet, terroryzm. 2 1
Ćwiczenia Współczesne masowe zbrodnie na świecie i próba ich wyjaśnienia w aspekcie psychospołecznym. 2 1

Metody dydaktyczne

Opis
Brak pozycji w metodach dydaktycznych.

Warunki zaliczenia:

 

bardzo dobry5.0student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu bardzo dobrym
dobry plus4.5student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu ponad dobrym
dobry4.0student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dobrym
dostateczny plus3.5student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dość dobrym
dostateczny3.0student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dostatecznym
zaliczonezalstudent/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce
niezaliczonenzalstudent/ka nie zna, nie rozumie i nie wyjaśnia zakładanych efektów uczenia się i nie potrafi ich zastosować w praktyce

Literatura podstawowa: Błachut J., Gaberle A., Krajewski K., Kryminologia, Arche, Gdańsk 2006. [podręcznik w bazie Academica - dostęp w bibliotece] Bułat K. (red.), Kryminologia. Repetytorium, Wolters Kluwer, Warszawa 2010. [podręcznik w bazie Academica - dostęp w bibliotece] Hołyst B., Kryminologia, PWN, Warszawa 2016. Hołyst B., Wiktymologia, PWN, Warszawa 2006. Kita S., Dewiacja jako rezultat transmisji kultury dewiacyjnej, [w:] "Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie", z. XX, 2011, s. 269–283. [artykuł w bazie Academica - dostęp w bibliotece] Moir A., Jessel D., Zbrodnia rodzi się w mózgu: zagadka biologicznych uwarunkowań przestępczości, Warszawa 1998. Newman L. S., Erber R., Zrozumieć zagładę: społeczna psychologia Holokaustu, PWN, Warszawa 2009. Ostrowska K., Wójcik D., Teorie kryminologiczne, ATK, Warszawa 1986. Siemaszko A., Granice tolerancji: o teoriach zachowań dewiacyjnych, PWN, Warszawa 1993. Sitnik K., Teorie biologiczne w procesie wyjaśniania etiologii przestępczości kobiet, [w:] "Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis", nr 2, 2012, s. 191–207. [publikacja dostępna w Bibliotece Cyfrowej Uniwersytetu Wrocławskiego]

Literatura uzupełniająca: Gilligan J., Wstyd i przemoc: refleksje nad śmiertelną epidemią, Media Rodzina, Poznań 2001. Kuć M., Kryminologia, C.H. Beck, Warszawa 2015. Kuć M., Leksykon kryminologii: 100 podstawowych pojęć, C.H. Beck, Warszawa 2015. Kuć M., Wiktymologia, C.H. Beck, Warszawa 2010. Mościskier A., Natura ludzka i problem przestępczości, Żak, Warszawa 2001.

SymboleOpis efektuMetoda weryfikacjiForma zajęć
Student wykazuje się znajomością podstawowej terminologii, dotyczącej kryminologii i wiktymologii, jej paradygmatów oraz zna klasyfikacje koncepcji kryminologicznych w ujęciu interdyscyplinarnym. Posiada wiedzę z zakresu etiologii, fenomenologii i profilaktyki przestępczości, przedmiotu badań kryminologii i wiktymologii oraz zna ich związki z naukami pomocniczymi, w tym z pedagogiką.
  • aktywność na zajęciach
  • kolokwium ustne
  • praca semestralna
  • Wykład
  • Ćwiczenia
Student ma podstawową wiedzę na temat uwarunkowań zachowań przestępczych na przykładzie wybranych teorii, wyjaśniających zachowania przestępcze i dewiacyjne, m.in. strukturalnych uwarunkowań przestępczości w ujęciu R. Mertona, kulturowych uwarunkowań przestępczości i dewiacji, na przykładzie chicagowskiej szkoły ekologii społecznej, teorii uczenia się zachowań przestępczych Sutherlanda, teorii konfliktu kultur, teorii podkultur dewiacyjnych (Cohena, Millera, Clowarda i Ohlina), teorii neutralizacji Sykesa i Matzy, teorii kontroli społecznej (Durkheima, Reiss, Nye, Hirchiego), teorii reakcji społecznej (Kitsuse i Cicourel, Erikson, Becker) oraz teorii psychologiczno-społecznych do wyjaśniania zbrodni wojennych oraz ich przełożenie na działania profilaktyczne i wychowawcze.
  • aktywność na zajęciach
  • kolokwium ustne
  • praca semestralna
  • Wykład
  • Ćwiczenia
Student posiada wiedzę metodyczną, którą wykorzystuje w celu określenia skutków przestępczości w aspekcie indywidualnym i społecznym oraz zapobiegania zachowaniom przestępczym i przeciwdziałanie stygmatyzacji wewnętrznej i zewnetrznej.
  • aktywność na zajęciach
  • kolokwium ustne
  • praca semestralna
  • Wykład
  • Ćwiczenia
Student na podstawie własnej obserwacji potrafi analizować mechanizmy stygmatyzacji wewnętrznej i zewnętrznej, mechanizmy naznaczania i radzenia sobie ze stygmatem oraz indywidualne i społeczne skutki przestępczości, na przykładzie różnic między teorią a praktyką pedagogiczną.
  • aktywność na zajęciach
  • kolokwium ustne
  • praca semestralna
  • Wykład
  • Ćwiczenia
Student potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę teoretyczną w celu identyfikacji przestępczości, jej rozmiaru, statystyki, struktury, dynamiki, przestępczości nieujawnionej i „ciemnej liczby” przestępstw, problematyki kryminogenezy, problematyki wiktymologicznej, strachu przed przestępczością oraz wybranych rodzajów przestępstw (z użyciem przemocy, przestępczość zorganizowana, gospodarcza, przestępczość nieletnich, przestępczość kobiet, terroryzm).
  • aktywność na zajęciach
  • kolokwium ustne
  • praca semestralna
  • Wykład
  • Ćwiczenia
Student potrafi argumentować i prezentować własne stanowisko, dotyczące wyjaśniania skutków przestępczości w aspekcie indywidualnym i społecznym oraz do wyjaśniania współczesnych masowych zbrodni wojennych na świecie w aspekcie psychospołecznym.
  • aktywność na zajęciach
  • kolokwium ustne
  • praca semestralna
  • Wykład
  • Ćwiczenia
Student ma świadomość własnego profesjonalizmu, aktualizacji nabytej wiedzy oraz podnoszenia umiejętności z zakresu kryminologii i wiktymologii w pracy nad własnym rozwojem oraz w praktycznej działalności pedagogicznej.
  • aktywność na zajęciach
  • kolokwium ustne
  • praca semestralna
  • Wykład
  • Ćwiczenia
Student posługuje się zdobytą wiedzą z zakresu kryminologii i wiktymologii w działalności pedagogicznej oraz rozumie jej społeczne znaczenie w korelacji z: indywidualnymi i społecznymi następstwami przestępstw, zapobieganiem zachowaniom przestępczym, m.in poprzez kontrolę społeczną oraz mechanizmami radzenia sobie ze stygmatyzacją.
  • aktywność na zajęciach
  • kolokwium ustne
  • praca semestralna
  • Wykład
  • Ćwiczenia
Student jest zdolny do współpracy i współdziałania ze wszystkimi specjalistami i niespecjalistami, działającymi w obszarze kryminologii i wiktymologii, z różnych nauk i dyscyplin naukowych, takich jak: antropologia, biologia, medycyna, psychiatria, psychologia, socjologia, statystyka, ekonomia, historia, prawo karne, zarówno w pracy indywidualnej jak i zespołowej.
  • aktywność na zajęciach
  • kolokwium ustne
  • praca semestralna
  • Wykład
  • Ćwiczenia

Osoba odpowiedzialna:
Zmodyfikowany przez: SYSTEM