Sylabus przedmiotu
Elementy wiktymologii i kryminologii
| Forma zajęć | Atrybuty formy | Godziny w semestrze | Godziny w tygodniu | Zaliczenie | Kompetencje | Waga | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| stacjonarne | niestacjonarne | stacjonarne | niestacjonarne | |||||
| Ćwiczenia | Kontakt bezpośredni: 100% | 30 | 18 | 2 | 1 | Zaliczenie na ocenę |
|
0 |
| Forma aktywności | Liczba godzin - stac. | Liczba godzin - niestac. |
|---|---|---|
| Analiza wskazanej literatury | 5 | 5 |
| Przygotowanie pracy pisemnej, raportu, prezentacji, demonstracji, itp. | 15 | 20 |
| Przygotowanie pracy semestralnej | 25 | 32 |
| SUMA | 45 | 57 |
Cele przedmiotu: 1. Zapoznanie studenta z podstawową wiedzą z zakresu kryminologii i wiktymologii: etiologią, fenomenologią i profilaktyką przestępczości, pojęciem i przedmiotem badań kryminologii i wiktymologii, ich zadaniami oraz związkami z naukami pomocniczymi.2. Uświadomienie studentowi uwarunkowań zachowań przestępczych na przykładzie wybranych teorii, wyjaśniających zachowania przestępcze i dewiacyjne.3. Zapoznanie studenta z indywidualnymi i społecznymi skutkami przestępczości, na przykładzie różnic między teorią a praktyką pedagogiczną.4. Przekazanie studentowi wiedzy, dotyczącej: przestępczości (rozmiaru, statystyki, struktury, dynamiki, przestępczości nieujawnionej i „ciemnej liczby” przestępstw, problematyki kryminogenezy, problematyki wiktymologicznej), strachu przed przestępczością oraz wybranych rodzajów przestępstw (z użyciem przemocy, przestępczość zorganizowana, gospodarcza, przestępczość nieletnich, przestępczość kobiet, terroryzm).5. Kształtowanie pożądanych postaw zorientowanych na zapobieganie przestępczości oraz przeciwdziałanie stygmatyzacji społecznej.
Wymagania wstępne: Brak wymagań wstępnych.
Zakres tematyczny
| Rodzaj zajęć | Opis | Godz. stac. | Godz. niestac. |
|---|---|---|---|
| Ćwiczenia | Kryminologia jako dyscyplina nauki. Klasyfikacja koncepcji kryminologicznych. | 3 | 2 |
| Ćwiczenia | Pojęcie, geneza i podstawowe pojęcia wiktymologii. | 3 | 2 |
| Ćwiczenia | Uwarunkowania zachowań przestępczych na przykładzie wybranych teorii. Teorie antropologiczne, genetyczne, biochemiczne, biologiczne, psychoanalityczne, integracyjne. | 3 | 2 |
| Ćwiczenia | Interpretacja rozmiaru przestępczości i jej struktury. Przestępczość rzeczywista, ujawniona, stwierdzona, osądzona oraz ciemna liczba przestępstw. | 3 | 1 |
| Ćwiczenia | Specyfika relacji sprawca – ofiara na przykładzie przemocy i agresji. | 3 | 1 |
| Ćwiczenia | Skutki przestępczości w aspekcie indywidualnym i społecznym. | 3 | 2 |
| Ćwiczenia | Zapobieganie zachowaniom przestępczym. Kontrola społeczna. | 3 | 2 |
| Ćwiczenia | Stygmatyzacja – mechanizmy naznaczania i radzenia sobie ze stygmatem. | 3 | 2 |
| Ćwiczenia | Wybrane rodzaje przestępstw: z użyciem przemocy, przestępczość zorganizowana, gospodarcza, przestępczość nieletnich, przestępczość kobiet, terroryzm. | 3 | 2 |
| Ćwiczenia | Współczesne masowe zbrodnie na świecie i próba ich wyjaśnienia w aspekcie psychospołecznym. | 3 | 2 |
Metody dydaktyczne
| Opis |
|---|
| Brak pozycji w metodach dydaktycznych. |
Warunki zaliczenia:
bardzo dobry 5.0 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu bardzo dobrym dobry plus 4.5 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu ponad dobrym dobry 4.0 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dobrym dostateczny plus 3.5 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dość dobrym dostateczny 3.0 student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dostatecznym zaliczone zal student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce niezaliczone nzal student/ka nie zna, nie rozumie i nie wyjaśnia zakładanych efektów uczenia się i nie potrafi ich zastosować w praktyce
Literatura podstawowa: Błachut J., Gaberle A., Krajewski K., Kryminologia, Wyd. Arche, Gdańsk 2006. Bułat K. (red.), Kryminologia. Repetytorium, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2010. Hołyst B., Kryminologia, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2016. Hołyst B., Wiktymologia, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006. Kita S., Dewiacja jako rezultat transmisji kultury dewiacyjnej, "Prace naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie", 2011, z. XX, s. 269-283. Moir A., Jessel D., Zbrodnia rodzi się w mózgu. Zagadka biologicznych uwarunkowań przestępczości, Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1998. Newman L. S., Erber R., Zrozumieć zagładę. Społeczna psychologia Holokaustu, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2009. Ostrowska K., Wójcik D., Teorie kryminologiczne, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1986. Siemaszko A., Granice tolerancji. O teoriach zachowań dewiacyjnych, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1993. Sitnik K., Teorie biologiczne w procesie wyjaśniania etiologii przestępczości kobiet, "Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis", 2012, nr 2, s. 191-207.
Literatura uzupełniająca: Gilligan J., Wstyd i przemoc. Refleksje nad śmiertelna epidemią, Wyd. Media Rodzina, Poznań 2001. Kuć M., Wiktymologia, Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2010. Kuć M., Kryminologia, Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2015. Kuć M., Leksykon kryminologii, Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2015. Mościckier A., Natura Ludzka i problem przestępczości, Wyd. Akademickie Żak, Warszawa 2001.
| Symbole | Opis efektu | Metoda weryfikacji | Forma zajęć |
|---|---|---|---|
| Student wykazuje się znajomością podstawowej terminologii, dotyczącej kryminologii i wiktymologii, jej paradygmatów oraz zna klasyfikacje koncepcji kryminologicznych w ujęciu interdyscyplinarnym. Posiada wiedzę z zakresu etiologii, fenomenologii i profilaktyki przestępczości, przedmiotu badań kryminologii i wiktymologii oraz zna ich związki z naukami pomocniczymi, w tym z pedagogiką. |
|
|
|
| Student ma podstawową wiedzę na temat uwarunkowań zachowań przestępczych na przykładzie wybranych teorii, wyjaśniających zachowania przestępcze i dewiacyjne, m.in. strukturalnych uwarunkowań przestępczości w ujęciu R. Mertona, kulturowych uwarunkowań przestępczości i dewiacji, na przykładzie chicagowskiej szkoły ekologii społecznej, teorii uczenia się zachowań przestępczych Sutherlanda, teorii konfliktu kultur, teorii podkultur dewiacyjnych (Cohena, Millera, Clowarda i Ohlina), teorii neutralizacji Sykesa i Matzy, teorii kontroli społecznej (Durkheima, Reiss, Nye, Hirchiego), teorii reakcji społecznej (Kitsuse i Cicourel, Erikson, Becker) oraz teorii psychologiczno-społecznych do wyjaśniania zbrodni wojennych oraz ich przełożenie na działania profilaktyczne i wychowawcze. |
|
|
|
| Student posiada wiedzę metodyczną, którą wykorzystuje w celu określenia skutków przestępczości w aspekcie indywidualnym i społecznym oraz zapobiegania zachowaniom przestępczym i przeciwdziałanie stygmatyzacji wewnętrznej i zewnetrznej. |
|
|
|
| Student na podstawie własnej obserwacji potrafi analizować mechanizmy stygmatyzacji wewnętrznej i zewnętrznej, mechanizmy naznaczania i radzenia sobie ze stygmatem oraz indywidualne i społeczne skutki przestępczości, na przykładzie różnic między teorią a praktyką pedagogiczną. |
|
|
|
| Student potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę teoretyczną w celu identyfikacji przestępczości, jej rozmiaru, statystyki, struktury, dynamiki, przestępczości nieujawnionej i „ciemnej liczby” przestępstw, problematyki kryminogenezy, problematyki wiktymologicznej, strachu przed przestępczością oraz wybranych rodzajów przestępstw (z użyciem przemocy, przestępczość zorganizowana, gospodarcza, przestępczość nieletnich, przestępczość kobiet, terroryzm). |
|
|
|
| Student potrafi argumentować i prezentować własne stanowisko, dotyczące wyjaśniania skutków przestępczości w aspekcie indywidualnym i społecznym oraz do wyjaśniania współczesnych masowych zbrodni wojennych na świecie w aspekcie psychospołecznym. |
|
|
|
| Student ma świadomość własnego profesjonalizmu, aktualizacji nabytej wiedzy oraz podnoszenia umiejętności z zakresu kryminologii i wiktymologii w pracy nad własnym rozwojem oraz w praktycznej działalności pedagogicznej. |
|
|
|
| Student posługuje się zdobytą wiedzą z zakresu kryminologii i wiktymologii w działalności pedagogicznej oraz rozumie jej społeczne znaczenie w korelacji z: indywidualnymi i społecznymi następstwami przestępstw, zapobieganiem zachowaniom przestępczym, m.in poprzez kontrolę społeczną oraz mechanizmami radzenia sobie ze stygmatyzacją. |
|
|
|
| Student jest zdolny do współpracy i współdziałania ze wszystkimi specjalistami i niespecjalistami, działającymi w obszarze kryminologii i wiktymologii, z różnych nauk i dyscyplin naukowych, takich jak: antropologia, biologia, medycyna, psychiatria, psychologia, socjologia, statystyka, ekonomia, historia, prawo karne, zarówno w pracy indywidualnej jak i zespołowej. |
|
|