Sylabus

Sylabus przedmiotu

Analiza i modelowanie systemów

kod: P4ECTS: 6semestr: 1język: polski

Wydział: Instytut Nauk Inżynieryjno-Technicznych
Kierunek: Automatyka i robotyka
Kod przedmiotu: P4
Rodzaj studiów: zawodowe z tyt. inżyniera
Semestr rozpoczęcia: semestr zimowy 2026/2027
Semestr przedmiotu: 1
ECTS: 6
Język nauczania: polski

Forma zajęć Atrybuty formy Godziny w semestrze Godziny w tygodniu Zaliczenie Kompetencje Waga
stacjonarne niestacjonarne stacjonarne niestacjonarne
Wykład zdalnie Forma mieszana, Kontakt bezpośredni: 100% 30 18 2 1 Egzamin
(33%)1 przez 3
Laboratorium Kontakt bezpośredni: 100%, Umiejętności praktyczne 30 18 2 1 Zaliczenie na ocenę
(33%)1 przez 3
Projekt Kontakt bezpośredni: 100% 15 9 1 1 Zaliczenie na ocenę
(33%)1 przez 3

Forma aktywnościLiczba godzin - stac.Liczba godzin - niestac.
Przygotowanie do zajęć1520
Analiza wskazanej literatury1520
Przygotowanie do egzaminu / zaliczenia1015
Przygotowanie do kolokwiów1015
Przygotowanie pracy pisemnej, raportu, prezentacji, demonstracji, itp.1015
Konsultacje z prowadzącym zajęcia55
Przygotowanie projektu1015
SUMA75105

Cele przedmiotu: Zapoznanie studentów z metodami, technikami i narzędziami modelowania oraz symulacji czasowo-ciągłych i czasowo-dyskretnych układów dynamicznych. Ukształtowanie umiejętności budowy modeli matematycznych typowych inżynierskich układów elektromechanicznych. Ukształtowanie umiejętności wykorzystania środowisk Matlab/Octave/Scilab oraz Maple/Maxima w rozwiązywaniu typowych inżynierskich zadań modelowania i symulacji.

Wymagania wstępne:

brak

Zakres tematyczny

Rodzaj zajęć Opis Godz. stac. Godz. niestac.
Wykład Modele matematyczne układów dynamicznych. Modele, modelowanie i symulacja. Klasyfikacja metod modelowania. Cele i etapy modelowania. Podstawowe prawa fizyki. Przykładowe modele układów mechanicznych, elektrycznych, ekonomicznych, sterowania. 3 2
Wykład Równania różniczkowe zwyczajne. Definicje, klasyfikacja równań. Przykłady zagadnień geometrycznych i fizycznych prowadzące do równań różniczkowych. Interpretacja geometryczna. Pole kierunków. Całki równań różniczkowych zwyczajnych. Istnienie i jednoznaczność rozwiązań. Równanie różniczkowe rzędu pierwszego w postaci normalnej. 4 2
Wykład Równanie różniczkowe z rozdzielonymi zmiennymi. Równanie różniczkowe jednorodne. Równanie różniczkowe liniowe. Równanie różniczkowe Bernoulliego. 4 2
Wykład Równanie różniczkowe Riccatiego. Równanie różniczkowe zupełne. Trajektorie. Równanie różniczkowe liniowe rzędu n. Układ fundamentalny całek równania liniowego jednorodnego. 4 2
Wykład Całka ogólna równania liniowego jednorodnego i niejednorodnego. Macierz fundamentalna i jej własności. 3 2
Wykład Równania różniczkowe drugiego rzędu o zmiennych współczynnikach. Układy nieliniowych równań różniczkowych zwyczajnych. Metody numeryczne rozwiązywania równań różniczkowych zwyczajnych. Metody jednokrokowe: metoda Eulera, metoda trapezów (Cranka-Nicolsona), metoda Heuna. Schematy jawne i niejawne. Metody wielokrokowe: metody Adamsa, metody różnic wstecznych. Metody typu predyktor-korektor. Metody Runge-Kutty. Adaptacyjny dobór kroku całkowania. Układy równań różniczkowych zwyczajnych. 4 3
Wykład Układy dynamiczne liniowe ciągłe. Sposoby opisu: równania różniczkowe, funkcje przejścia. Wyznaczanie odpowiedzi układu na dowolne wymuszenia. Macierzowe funkcje przejścia. Przykłady opisu elementów podstawowych. Równania stanu układu liniowego. Układy dynamiczne liniowe dyskretne. Przykłady układów dyskretnych. Równania różnicowe. Funkcje przejścia układów dyskretnych. Równania stanu układu dyskretnego. Układy nieliniowe. Układy nieliniowe ciągłe. Linearyzacja. Metoda płaszczyzny fazowej. 4 3
Wykład Budowa modeli matematycznych w oparciu o prawa zachowania bądź zasadę najmniejszego działania. Modele systemów mechanicznych. Modele systemów elektrycznych. Modele systemów elektromechanicznych. Modele cieczy i gazów. Modele systemów cieplnych. Modele procesów chemicznych i biochemicznych. Linearyzacja modeli. Przykłady realizacji modeli w środowisku MATLAB/Simulink. 4 2
Laboratorium Modele matematyczne układów dynamicznych. Modele, modelowanie i symulacja. Klasyfikacja metod modelowania. Cele i etapy modelowania. Podstawowe prawa fizyki. Przykładowe modele układów mechanicznych, elektrycznych, ekonomicznych, sterowania. 3 2
Laboratorium Równania różniczkowe zwyczajne. Definicje, klasyfikacja równań. Przykłady zagadnień geometrycznych i fizycznych prowadzące do równań różniczkowych. Interpretacja geometryczna. Pole kierunków. Całki równań różniczkowych zwyczajnych. Istnienie i jednoznaczność rozwiązań. Równanie różniczkowe rzędu pierwszego w postaci normalnej. 4 2
Laboratorium Równanie różniczkowe z rozdzielonymi zmiennymi. Równanie różniczkowe jednorodne. Równanie różniczkowe liniowe. Równanie różniczkowe Bernoulliego. 4 2
Laboratorium Równanie różniczkowe Riccatiego. Równanie różniczkowe zupełne. Trajektorie. Równanie różniczkowe liniowe rzędu n. Układ fundamentalny całek równania liniowego jednorodnego. 4 2
Laboratorium Całka ogólna równania liniowego jednorodnego i niejednorodnego. Macierz fundamentalna i jej własności. 3 2
Laboratorium Równania różniczkowe drugiego rzędu o zmiennych współczynnikach. Układy nieliniowych równań różniczkowych zwyczajnych. Metody numeryczne rozwiązywania równań różniczkowych zwyczajnych. Metody jednokrokowe: metoda Eulera, metoda trapezów (Cranka-Nicolsona), metoda Heuna. Schematy jawne i niejawne. Metody wielokrokowe: metody Adamsa, metody różnic wstecznych. Metody typu predyktor-korektor. Metody Runge-Kutty. Adaptacyjny dobór kroku całkowania. Układy równań różniczkowych zwyczajnych. 4 3
Laboratorium Układy dynamiczne liniowe ciągłe. Sposoby opisu: równania różniczkowe, funkcje przejścia. Wyznaczanie odpowiedzi układu na dowolne wymuszenia. Macierzowe funkcje przejścia. Przykłady opisu elementów podstawowych. Równania stanu układu liniowego. Układy dynamiczne liniowe dyskretne. Przykłady układów dyskretnych. Równania różnicowe. Funkcje przejścia układów dyskretnych. Równania stanu układu dyskretnego. Układy nieliniowe. Układy nieliniowe ciągłe. Linearyzacja. Metoda płaszczyzny fazowej. 4 3
Laboratorium Budowa modeli matematycznych w oparciu o prawa zachowania bądź zasadę najmniejszego działania. Modele systemów mechanicznych. Modele systemów elektrycznych. Modele systemów elektromechanicznych. Modele cieczy i gazów. Modele systemów cieplnych. Modele procesów chemicznych i biochemicznych. Linearyzacja modeli. Przykłady realizacji modeli w środowisku MATLAB/Simulink. 4 2
Projekt Modele matematyczne układów dynamicznych. 3 2
Projekt Równania różniczkowe zwyczajne. 3 2
Projekt Równania różniczkowe drugiego rzędu o zmiennych współczynnikach. 3 2
Projekt Układy dynamiczne liniowe ciągłe. 3 2
Projekt Budowa modeli matematycznych w oparciu o prawa zachowania bądź zasadę najmniejszego działania. 3 1

Metody dydaktyczne

Opis
Wykład konwencjonalny
Ćwiczenia laboratoryjne
Projekt

Warunki zaliczenia:

 

bardzo dobry5.0student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu bardzo dobrym
dobry plus4.5student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu ponad dobrym
dobry4.0student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dobrym
dostateczny plus3.5student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dość dobrym
dostateczny3.0student/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce w stopniu dostatecznym
zaliczonezalstudent/ka zna, rozumie i wyjaśnia zakładane efekty uczenia się i potrafi je zastosować w praktyce
niezaliczonenzalstudent/ka nie zna, nie rozumie i nie wyjaśnia zakładanych efektów uczenia się i nie potrafi ich zastosować w praktyce

Literatura podstawowa: 1. Gutenbaum J.: Modelowanie matematyczne systemów, EXIT, Warszawa, 2003. 2. Osowski S.: Modelowanie i symulacja układów i procesów dynamicznych, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2007 3. Czemplik A.: Modele dynamiki układów fizycznych dla inżynierów, WNT, Warszawa Paweł Majdzik, Programowanie współbieżne. Systemy czasu rzeczywistego, 2013, 978-83-246-6822-9, helion, , , book

Literatura uzupełniająca: 1. Pratap R.: MATLAB 7 dla naukowców i inżynierów, PWN. Warszawa, 2007. 2. Palczewski A.: Równania różniczkowe zwyczajne.Teoria i metody numeryczne z wykorzystaniem komputerowego systemu obliczeń symbolicznych, WNT, Warszawa, 2004.

SymboleOpis efektuMetoda weryfikacjiForma zajęć
Potrafi rozwiązywać liniowe równania różnicowe oraz różniczkowe z zastosowaniem podstawowych metod analitycznych (metody rozdzielania zmiennych i uzmienniania stałej).
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • projekt
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Potrafi umiejętnie wykorzystywać do modelowania i wizualizacji wyników nowoczesne środowiska numeryczne i symboliczne (Matlab/Octave/Simulink, Scilab/Scicos, Maple/Maxima)
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • projekt
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Potrafi zidentyfikować i opisać matematycznie podstawowe typy sygnałów
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • projekt
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Rozróżnia i umie scharakteryzować podstawowe modele matematyczne układów dynamicznych
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • projekt
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Potrafi scharakteryzować najważniejsze metody numeryczne rozwiązywania równań różniczkowych zwyczajnych oraz zaimplementować je w wybranym języku programowania
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • kolokwium ustne
  • projekt
  • sprawozdanie
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Potrafi zbudować i zasymulować model matematyczny prostego inżynierskiego układu elektromechanicznego
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • kolokwium ustne
  • projekt
  • sprawozdanie
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Ma świadomość ważności adekwatnego modelu matematycznego w analizie systemów i syntezie układów regulacji
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • projekt
  • sprawozdanie
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt

Osoba odpowiedzialna: dr hab. Ryszard Matysiak
Zmodyfikowany przez: SYSTEM