Sylabus

Sylabus przedmiotu

Maszyny elektryczne I

kod: EP2ECTS: 3semestr: 5język: polski

Wydział: Instytut Nauk Inżynieryjno-Technicznych
Kierunek: Automatyka i robotyka
Kod przedmiotu: EP2
Rodzaj studiów: zawodowe z tyt. inżyniera
Semestr rozpoczęcia: semestr zimowy 2025/2026
Semestr przedmiotu: 5
ECTS: 3
Język nauczania: polski

Forma zajęć Atrybuty formy Godziny w semestrze Godziny w tygodniu Zaliczenie Kompetencje Waga
stacjonarne niestacjonarne stacjonarne niestacjonarne
Wykład zdalnie Forma mieszana, Kontakt bezpośredni: 100% 15 9 1 1 Egzamin
(33%)1 przez 3
Laboratorium Kontakt bezpośredni: 100% 15 9 1 1 Zaliczenie na ocenę
(33%)1 przez 3
Projekt Kontakt bezpośredni: 100% 15 9 1 1 Zaliczenie na ocenę
(33%)1 przez 3

Forma aktywnościLiczba godzin - stac.Liczba godzin - niestac.
Przygotowanie do zajęć510
Analiza wskazanej literatury510
Przygotowanie do egzaminu / zaliczenia510
Konsultacje z prowadzącym zajęcia58
Przygotowanie projektu1010
SUMA3048

Cele przedmiotu: Celem przedmiotu jest nabycie odpowiednich kompetencji w zakresie: budowy i zasady działania dławików i transformatorów, sporządzania i rozwiązywania modeli matematycznych tych urządzeń, znajomości ich własności ruchowych oraz klasyfikacji i opisu pól magnetycznych występujących w maszynach elektrycznych wirujących oraz sporządzania prostych schematów rozwiniętych uzwojeń maszyn prądu przemiennego dedykowanego dla układów zrobotyzowanych.

Wymagania wstępne: Wiadomości i umiejętności z matematyki i fizyki (w tym elektrotechniki) z zakresu szkoły średniej

Zakres tematyczny

Rodzaj zajęć Opis Godz. stac. Godz. niestac.
Wykład Wprowadzenie. Maszyna elektryczna jako przetwornik energii. Wytwarzanie pola magnetycznego. Działanie indukcyjne i dynamiczne w polu magnetycznym. Obwody magnetyczne maszyn prądu stałego i przemiennego: zasady obliczania prądu magnesującego i strat mocy czynnej w rdzeniu. 6 3
Wykład Równania ogólne i schemat zastępczy uzwojenia nawiniętego na rdzeniu przy uwzględnieniu rozproszenia strumienia magnetycznego. Rodzaje i klasyfikacja maszyn elektrycznych. 6 3
Wykład Transformatory. Zasady budowy, typy i klasyfikacja transformatorów. Równania ogólne transformatora jednofazowego. 6 4
Wykład Stan jałowy i stan zwarcia transformatora: charakterystyki statyczne, prąd stanu jałowego, napięcie zwarcia i prąd zwarcia, bilans mocy czynnej i strat, wyznaczenie parametrów schematu zastępczego. 6 4
Wykład Stan obciążenia transformatora: własności ruchowe, charakterystyka zewnętrzna, zmienność napięcia, straty i sprawność. Praca równoległa transformatorów: równania ogólne, warunki poprawnej pracy równoległej. 6 4
Laboratorium Działanie indukcyjne i dynamiczne w polu magnetycznym. Badanie obwodu magnetycznego maszyn prądu stałego i przemiennego: obliczanie prądu magnesującego i strat mocy czynnej w rdzeniu. 2 1
Laboratorium Badanie wpływu prądu i rdzenia na parametry dławika. 2 2
Laboratorium Badanie transformatora jednofazowego. Stan jałowy i stan zwarcia transformatora: charakterystyki statyczne, prąd stanu jałowego, napięcie zwarcia. 3 2
Laboratorium Badanie transformatora jednofazowego. Stan obciążenia transformatora, bilans mocy czynnej i strat. Moc bierna 4 2
Laboratorium Transformatory specjalne - przekładniki prądowe i napięciowe. 4 2
Projekt Zaprojektowanie układu do pomiaru wybranych parametrów elektrycznych i magnetycznych dławików i transformatorów. Dobór przyrządów i metod pomiarowych. 0 0

Metody dydaktyczne

Opis
Układy zasilające
siniki
dławiki
transformatory jedno i trójfazowe
przekładniki napięciowe i prądowe
stanowiska do badania charakterystyk
mierniki laboratoryjne (V
A
W
cos fi)
mierniki pola magnetycznego
komputery
oprogramowanie
przewody laboratoryjne bezpieczne

Warunki zaliczenia:

Wykład

Kolokwium 2 x dotyczące zagadnień przedstawionych na wykładzie. Student musi otrzymać 51% punktów

Laboratorium

Sprawozdanie z każdego ćwiczenia wykonane przez każdego studenta, przestrzeganie przepisów BHP podczas ćwiczeń, sprawdzian do danego ćwiczenia "na wejściu" Student musi zaliczyć wszystkie ćwiczenia i sprawdziany ocena 5: Student samodzielnie montuje układ pomiarowy według podanego schematu lub według wykonanego przez siebie zgodnie z poleceniem wykładowcy lub instrukcją do ćwiczeń. Sprawdza przyrządy, stan ich baterii. Samodzielnie umieszcza w układzie przyrządy pomiarowe (amperomierz, woltomierz, watomierz …. ) mierząca wskazane w instrukcji lub poleceniu wykładowcy pomiary. Po sprawdzeniu uruchamia układ, dobiera skale przyrządów, odczytuje ich wskazania, umieszcza w tabeli pomiarowej, wykonuje obliczenia, interpretuje i analizuje wyniki. Wyjaśnia funkcjonowanie układu. Demontuje układ i porządkuje stanowisko. Stosuje zasady BHP podczas całego procesu. Określa niepewność pomiaru. ocena 4: Student samodzielnie montuje układ pomiarowy według podanego schematu zgodnie z poleceniem wykładowcy lub instrukcją do ćwiczeń. Samodzielnie umieszcza w układzie przyrządy pomiarowe (amperomierz, woltomierz, watomierz …. ) mierząca wskazane w instrukcji lub poleceniu wykładowcy pomiary. Po sprawdzeniu uruchamia układ, dobiera skale przyrządów, odczytuje ich wskazania, umieszcza w tabeli pomiarowej, wykonuje obliczenia. Wyjaśnia funkcjonowanie układu. Stosuje zasady BHP podczas całego procesu. ocena 3: Student montuje układ pomiarowy według podanego schematu zgod-nie z instrukcją do ćwiczeń. Umieszcza w układzie przyrządy pomiarowe (amperomierz, woltomierz, watomierz …. ) mierząca wskazane w instrukcji lub poleceniu wykładowcy pomiary z niewielką pomocą wykładowcy. Po sprawdzeniu uruchamia układ, dobiera skale przyrządów, odczytuje ich wskazania, umieszcza w tabeli pomiarowej. Stosuje zasady BHP podczas całego procesu. Ocena 2: Student nie potrafi zmontować układu wg schematu podanego w instrukcji. Popełnia błędy w montowaniu elementów układu, nie potrafi prawidłowo umieścić przyrządów pomiarowych, nieprawidłowo dobiera przyrządy. Nie stosuje przepisów BHP.

Projekt

Wykonanie przez każdego studenta projektu według przedstawionych założeń, prezentacja rozwiązania, otrzymanie więcej niż 51% punktów.

Literatura podstawowa: Glinka T.; Maszyny elektryczne i transformatory: podstawy teoretyczne, eksploatacja i diagnostyka, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2018. Anuszczyk J., Błaszczyk P.; Maszyny elektryczne: podstawy teoretyczne, Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, 2012

Literatura uzupełniająca: Duer S.; Maszyny elektryczne - Laboratorium Cz. 1 i 2, Wydawnictwo Politechniki Koszalińskiej, 2022 Melkebeek J.A.; Electrical Machines and Drives. Fundamentals and Advanced Modelling. SPRINGER, 2018

SymboleOpis efektuMetoda weryfikacjiForma zajęć
Potrafi analizować obwody elektryczne prądu stałego i przemiennego, wyznaczać i dokonywać pomiaru parametrów w poszczególnych jego rozgałęzieniach, opisać zasadę działania układu elektrycznego, przepływ prądów, napięcia. Potrafi analizować układy elektroniczne, opisywać zasadę działania, rolę poszczególnych elementów czynnych i biernych, wyznaczać i dokonywać pomiaru prądów i napięć.
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • kolokwium pisemne pytania zamknięte
  • projekt
  • sprawozdanie
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Potrafi dobrać i zastosować przyrządy pomiarowe, budować układy pomiarowe typowe dla pomiarów prądów, napięć, mocy czynnej biernej i pozornej jak również kąta przesunięcia fazowego dla częstotliwości podstawowej i częstotliwości harmonicznych. Analizuje otrzymane wyniki, prezentuje je, wykonuje obliczenia. Zestawia układu do pomiaru wielkości nieelektrycznych, określa błędy, interpretuje wyniki.
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • kolokwium pisemne pytania zamknięte
  • projekt
  • sprawozdanie
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Potrafi dokonać analizy pracy wybranego przyrządu elektrycznego, zbadać jego charakterystykę. Przedstawia typowe parametry przyrządów, dokonuje analizy ich zastosowania, dobiera do wskazanych zastosowań. Tworzy modele matematyczne, wykresy charakterystyczne w tym wykres wskazowy i kołowy.
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • kolokwium pisemne pytania zamknięte
  • kolokwium praktyczne
  • projekt
  • sprawozdanie
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Przedstawia trendy rozwojowe wybranych przyrządów i elementów. Wyszukuje dokumentację techniczną w sieci. Wskazuje wady i zalety w odniesieniu do rozwiązań dotychczasowych.
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • kolokwium pisemne pytania zamknięte
  • kolokwium praktyczne
  • projekt
  • sprawozdanie
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Ma zaawansowaną wiedzę w zakresie podstaw elektrotechniki i elektroniki, w tym wiedzę o podstawowych zjawiskach, prawach, wielkościach i jednostkach niezbędną do analizy prostych obwodów elektrycznych i elektronicznych prądu stałego i sinusoidalnie zmiennego. Rozumie i potrafi stosować tą wiedzę w aspekcie zagadnień automatyki i robotyki
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • kolokwium pisemne pytania zamknięte
  • projekt
  • sprawozdanie
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Ma zaawansowaną wiedzę o metodach, przyrządach i układach pomiarowych stosowanych do pomiaru wybranych wielkości elektrycznych i nieelektrycznych. Zna wpływ tych czynników na możliwość utrzymania systemów i obiektów typowych dla studiowanego kierunku studiów
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • kolokwium pisemne pytania zamknięte
  • projekt
  • sprawozdanie
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Potrafi wykorzystać specjalistyczną wiedzę do rozwiązywania prostych zadań związanych z wybraną specjalnością
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • kolokwium pisemne pytania zamknięte
  • kolokwium praktyczne
  • projekt
  • sprawozdanie
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt
Ma świadomość potrzeby jasnego formułowania informacji związanych z osiągnięciami techniki dla wybranego kierunku studiów
  • kolokwium pisemne pytania otwarte
  • kolokwium pisemne pytania zamknięte
  • kolokwium praktyczne
  • projekt
  • sprawozdanie
  • Wykład
  • Laboratorium
  • Projekt

Osoba odpowiedzialna:
Zmodyfikowany przez: SYSTEM